{"id":9106,"date":"2021-05-07T18:27:46","date_gmt":"2021-05-07T18:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/valaha-tanya-wielofunkcyjne-gospodarstwo-ekologiczne-stosujace-rozwiazania-rolno-lesne-na-wegrzech"},"modified":"2021-05-07T18:28:55","modified_gmt":"2021-05-07T18:28:55","slug":"valaha-tanya-wielofunkcyjne-gospodarstwo-ekologiczne-stosujace-rozwiazania-rolno-lesne-na-wegrzech","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/valaha-tanya-wielofunkcyjne-gospodarstwo-ekologiczne-stosujace-rozwiazania-rolno-lesne-na-wegrzech?lang=pl","title":{"rendered":"Valaha-tanya: wielofunkcyjne gospodarstwo ekologiczne stosuj\u0105ce rozwi\u0105zania rolno-le\u015bne na W\u0119grzech"},"content":{"rendered":"<div class=\"field field-name-field-teaser-150 field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\n<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\">\n<div class=\"field field-name-field-teaser-150 field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\n<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\">\n<p><strong>\u0179r\u00f3d\u0142o<\/strong><strong>:\u00a0<\/strong>Andrea Vityi and Bal\u00e1zs Kulcs\u00e1r<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\n<div class=\"field-items\">\n<div class=\"field-item even\">\n<p>W 2012 roku Bal\u00e1zs Kulcs\u00e1r (in\u017cynier) i\u00a0 Andrea Zork\u00f3czy (ksi\u0119gowy) przeprowadzili si\u0119 z miasta \u00c9rd na obrze\u017ca wioski V\u00e9rtesacsa na Wegrzech. Za\u0142o\u017cyli tam rodzinn\u0105 farm\u0119 na 12 hektarach ziemi (Rys. 1). Sukces farmy opiera si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu zasad agrole\u015bnictwa, permakultury i uprawy ekologicznej z du\u017c\u0105 dawk\u0105 entuzjazmu oraz technicznej i ekonomicznej wiedzy eksperckiej gospodarzy. Trudno\u015bci\u0105, jak\u0105 napotkali podczas rozwijania nowej dzia\u0142alno\u015bci by\u0142 fakt, i\u017c poprzednio teren ten znajdowa\u0142 si\u0119 pod upraw\u0105 w monokulturze, a tak\u017ce lokalizacja na g\u00f3rzystym i wietrznym obszarze. Gospodarstwo nadal otoczone jest du\u017cymi polami pod intensywn\u0105 upraw\u0105 rolnicz\u0105. Ponad dziesi\u0119\u0107 lat temu, kiedy Kulcs\u00e1r i\u00a0\u00a0 Zork\u00f3czy zak\u0142adali rodzinn\u0105 farm\u0119, informacje jakich poszukiwali by\u0142y bardzo sk\u0105pe, zatem wi\u0119kszo\u015b\u0107 zastosowanych praktycznych rozwi\u0105za\u0144 to ich autorskie pomys\u0142y. Zak\u0142adaj\u0105c farm\u0119\u00a0 i zarz\u0105dzaj\u0105c ni\u0105 jedynie przy pomocy w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w, w\u0142a\u015bciciele zdobyli niesamowite do\u015bwiadczenie, kt\u00f3rym ch\u0119tnie dziel\u0105 si\u0119 z rolnikami zainteresowanymi\u00a0 wprowadzeniem podobnych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"field field-name-body field-type-text-with-summary field-label-hidden\">\n<div class=\"field-items\">\n<div id=\"attachment_3292\" style=\"width: 852px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3292\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3292 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1.png\" alt=\"\" width=\"842\" height=\"603\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1.png 842w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1-300x215.png 300w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1-768x550.png 768w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1-620x444.png 620w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_1-1-195x140.png 195w\" sizes=\"(max-width: 842px) 100vw, 842px\" \/><p id=\"caption-attachment-3292\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 1: Farma Valaha-tanya. Zdj\u0119cie: Andrea Vityi<\/p><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><strong>Ochronny \u017cywop\u0142ot i odgradzane obszary enklawy na farmie: cele i sposoby zarz\u0105dzania<\/strong><\/p>\n<p>Zasadzenie ochronnego zielonego \u017cywop\u0142otu dooko\u0142a farmy by\u0142o jednym z pierwszych rozwi\u0105za\u0144 zastosowanych przez gospodarzy (Rys. 2). Dzi\u0119ki temu, w ci\u0105gu 4 lat uda\u0142o si\u0119 znacznie zmniejszy\u0107 nap\u00f3r wiatru, a tak\u017ce, prawdopodobnie, ograniczy\u0107 zastosowanie preparat\u00f3w chemicznych.<\/p>\n<div id=\"attachment_3300\" style=\"width: 866px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3300\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3300 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0.jpg\" alt=\"\" width=\"856\" height=\"642\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0.jpg 856w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0-300x225.jpg 300w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0-768x576.jpg 768w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0-620x465.jpg 620w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_2_0-195x146.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 856px) 100vw, 856px\" \/><p id=\"caption-attachment-3300\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 2: Graniczny \u017cywop\u0142ot z r\u00f3\u017cnorodnych gatunk\u00f3w ro\u015blin (po lewej) os\u0142ania sad (po prawej) i ca\u0142e gospodarstwo (zdj\u0119cie: A. Vityi)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W celu dalszego ograniczenia parowania wody, obszar zosta\u0142 podzielony na enklawy za pomoc\u0105 linii drzew i krzew\u00f3w zasadzonych prostopadle do przewa\u017caj\u0105cego kierunku wiatru. Drzewa z ka\u017cdego gatunku owocowego zasadzone zosta\u0142y w rz\u0119dzie, by u\u0142atwi\u0107 zapylanie. W ramach sadu wyodr\u0119bniony jest osobny obszar z 12 gatunkami r\u00f3\u017c i kilkoma odmianami krzew\u00f3w jagodowych (malin, je\u017cyn, czerwonej porzeczki, agrestu, aronii, jarz\u0105bu pospolitego, derenia, czarnego bzu i tarniny). P\u0142atki kwiat\u00f3w u\u017cywane s\u0105 do nadania koloru i aromatu syropom. Taka struktura nasadze\u0144 u\u0142atwia zarz\u0105dzanie gospodarstwem. W ka\u017cdej z wytyczonych enklaw zwierz\u0119ta wypasane s\u0105 przez kr\u00f3tki okres po skoszeniu, zanim owoce zaczn\u0105 dojrzewa\u0107. Na obszarze wytyczonym od strony po\u0142udniowej, uprawia si\u0119 na poletkach dostosowanych do rze\u017aby terenu r\u00f3\u017cne gatunki ro\u015blin. Na farmie dominuj\u0105 sady, ale prowadzona jest r\u00f3wnie\u017c hodowla zwierz\u0105t (k\u00f3z, byd\u0142a mlecznego, koni, os\u0142\u00f3w i drobiu) oraz uprawa warzyw i zi\u00f3\u0142.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_3308\" style=\"width: 454px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3308\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3308 \" src=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_3_0.jpg\" alt=\"\" width=\"444\" height=\"788\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_3_0.jpg 608w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_3_0-169x300.jpg 169w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_3_0-576x1024.jpg 576w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_3_0-110x195.jpg 110w\" sizes=\"(max-width: 444px) 100vw, 444px\" \/><p id=\"caption-attachment-3308\" class=\"wp-caption-text\">Rys 3: Rolnik zbiera kwiaty robinii akacjowej z \u017cywop\u0142otu (zdj\u0119cie:\u00a0 B. Kulcs\u00e1r)<\/p><\/div>\n<p>R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 na farmie dodatkowo wzbogacaj\u0105 pastwisko le\u015bne i uprawy pastewne, a tak\u017ce plantacja sosny z mieszank\u0105 gatunk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105ca r\u00f3\u017cnym celom. Sad sk\u0142ada si\u0119 z oko\u0142o 1000 komercyjnych\u00a0 gatunk\u00f3w drzew owocowych i r\u00f3\u017cnych odmian krzew\u00f3w jagodowych, a tak\u017ce dzikich odmian. Celem tak szerokiego zakresu r\u00f3\u017cnych odmian i gatunk\u00f3w jest zwi\u0119kszenie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci i zapewnienie \u017ar\u00f3d\u0142a aromatu g\u0142\u00f3wnego produktu farmy: syrop\u00f3w.<\/p>\n<div class=\"WordSection1\">\n<p>Na \u017cywop\u0142ot okalaj\u0105cy farm\u0119 r\u00f3wnie\u017c sk\u0142ada si\u0119 mieszanka gatunk\u00f3w. Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, w po\u0142\u0105czeniu z korzy\u015bciami \u015brodowiskowymi jakie ze sob\u0105 niesie, s\u0142u\u017cy r\u00f3wnie\u017c jako dodatkowe wsparcie ochronnych funkcji \u017cywop\u0142otu przed szkodliwymi dzia\u0142aniami zwierz\u0105t lub ludzi (np. uprawa pewnych gatunk\u00f3w drzew ucierpia\u0142a przez opryski prowadzone na s\u0105siaduj\u0105cych polach). Po\u015br\u00f3d gatunk\u00f3w drewna, robinia akacjowa jest g\u0142\u00f3wnym gatunkiem utrzymuj\u0105cym \u017cywop\u0142ot (Rys. 3). D\u0105b, buk, wi\u0105z i jesion mannowy to gatunki towarzysz\u0105ce. Dodatkow\u0105 ochron\u0119 zapewnia wielopoziomowa wegetacja; w dolnej warstwie drzewostanu dominuj\u0105 lilak pospolity\u00a0<em>(Syringa<\/em><em>\u00a0vulgaris)<\/em>\u00a0i\u00a0 czarny bez (<em>Sambucus nigra).\u00a0<\/em>Lilak zosta\u0142 wybrany ze wzgl\u0119du na relatywnie g\u0119st\u0105 li\u015bciast\u0105 koron\u0119, a tak\u017ce lokaln\u0105 tradycj\u0119 sadzenia tych krzew\u00f3w wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p>Gospodarz farmy opisuje funkcje \u017cywop\u0142otu, kt\u00f3re s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<ul>\n<li>Kwiaty i jagody drzew i krzew\u00f3w owocowych u\u017cywane s\u0105 do produkcji syropu<\/li>\n<li>Kompletnie pokrywa zapotrzebowanie na opa\u0142 (90% drewna pochodz\u0105cego z og\u0142awiania drzew, 10% z przycinki w okresie letnim). Materia\u0142 opa\u0142owy po rozdrobnieniu wykorzystywany jest w piecach na biomas\u0119.<\/li>\n<li>Du\u017ca r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 gatunk\u00f3w zapewnia na pastwisku bogactwo po\u017cywienia dla pszcz\u00f3\u0142 zapylaj\u0105cych kwiaty, dzi\u0119ki czemu rolnik otrzymuje wi\u0119cej owoc\u00f3w.<\/li>\n<li>Materia\u0142 zebrany podczas przycinki w okresie letnim wraz z powalonymi w czasie burz ga\u0142\u0119ziami s\u0142u\u017cy jako dodatkowe po\u017cywienie dla zwierz\u0105t.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\">Og\u0142awianie rotacyjne co drugiego drzewa (to znaczy, \u017ce tylko jedna cz\u0119\u015b\u0107 \u017cywop\u0142otu jest w danym czasie og\u0142awiana) ma s\u0142u\u017cy\u0107 utrzymaniu funkcji \u017cywop\u0142otu (Rys. 4). W ci\u0105gu kolejnych czterech lat drzewa maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju a\u017c do nast\u0119pnego og\u0142awiania. Pie\u0144 przycinany jest na wysoko\u015bci trzech metr\u00f3w, nast\u0119pnie w ci\u0105gu kolejnych lat tylko ga\u0142\u0119zie s\u0105 przycinane, co mo\u017ce generowa\u0107 pewne trudno\u015bci logistyczne. Og\u0142awianie korony drzew pobudza j\u0105 do wzrostu i zag\u0119szczenia oraz wzrostu p\u0119d\u00f3w korzeniowych. W ten spos\u00f3b \u017cywop\u0142ot staje si\u0119 g\u0119\u015bciejszy \u2013 odrosty poza \u017cywop\u0142otem oczywi\u015bcie musz\u0105 by\u0107 kontrolowane.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_3316\" style=\"width: 889px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3316\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3316 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0.jpg\" alt=\"\" width=\"879\" height=\"527\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0.jpg 879w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0-300x180.jpg 300w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0-768x460.jpg 768w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0-620x372.jpg 620w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_4_0-195x117.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 879px) 100vw, 879px\" \/><p id=\"caption-attachment-3316\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 4: Prace piel\u0119gnacyjne przy \u017cywop\u0142ocie \u2013 og\u0142awianie robinii akacjowej<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"WordSection1\">\n<p>Przycinaj\u0105c boczne ga\u0142\u0119zie nale\u017cy zadba\u0107 o to, by ich d\u0142ugo\u015b\u0107 nie uniemo\u017cliwia\u0142a przejazdu maszynom rolniczym. W przypadku drzew I krzew\u00f3w kwitn\u0105cych i owocowych (np. bzu) nale\u017cy pozostawi\u0107 przynajmniej dwumetrowy odst\u0119p od granicy dla umo\u017cliwienia zbior\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Zak\u0142adanie pastwiska le\u015bnego i produkcja paszy w sadzie<\/strong><\/p>\n<p>Powodem za\u0142o\u017cenia pastwiska by\u0142o ograniczenie wypasu w sadzie (Rys. 5) konieczne ze wzgl\u0119du na uszkodzenia drzew owocowych (g\u0142\u00f3wnie okorowanie drzew przez kozy). Gospodarz, na podstawie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, zaleca stosowanie os\u0142on dla drzew, nie chroni\u0105 one jednak przed nornicami, kt\u00f3re mog\u0105 przecisn\u0105\u0107 si\u0119 pod siatk\u0105 szukaj\u0105c schronienia przed drapie\u017cnikami. Istotna jest tu r\u00f3wnie\u017c rola psa pasterskiego, kt\u00f3ry pilnuje, by zwierz\u0119ta porusza\u0142y si\u0119 zgodnie z poleceniami gospodarza, zatem kozy nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y okazji do ocierania pni i zjadania kory. Kiedy li\u015bcie spadn\u0105, co w tym regionie dzieje si\u0119 w drugiej po\u0142owie jesieni, wypas jest u\u0142atwiony, gdy\u017c kozy nie s\u0105 ju\u017c kuszone smacznymi li\u015b\u0107mi na ga\u0142\u0119ziach, mog\u0105 natomiast pa\u015b\u0107 si\u0119 na trawie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_3324\" style=\"width: 700px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3324\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3324 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_5_0.jpg\" alt=\"\" width=\"690\" height=\"518\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_5_0.jpg 690w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_5_0-300x225.jpg 300w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_5_0-620x465.jpg 620w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_5_0-195x146.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 690px) 100vw, 690px\" \/><p id=\"caption-attachment-3324\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 5: Uprawy wsp\u00f3\u0142rz\u0119dne w sadzie (zdj\u0119cie:\u00a0 N\u00f3ra Kiss Szigeti)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"WordSection1\">\n<p>W sadzie mieszanki ro\u015blin pastewnych wysiane s\u0105 pomi\u0119dzy drzewami w sze\u015bciometrowych odst\u0119pach (Rys. 5). Do czasu, gdy drzewa zaczn\u0105 owocowa\u0107, doch\u00f3d czerpany jest tylko z paszy. Zaobserwowano, \u017ce mieszanka gatunk\u00f3w w przeciwie\u0144stwie do jednogatunkowej paszy, jest g\u0119\u015bciejsza i daje wi\u0119kszy plon, nie wymagaj\u0105c nawo\u017cenia. Przy u\u017cyciu tych samych technik zbioru oraz czterech pokos\u00f3w rocznie, 3-hektarowy obszar obsiany traw\u0105 i paszowymi gatunkami wysokobia\u0142kowymi daje plon 70-80 okr\u0105g\u0142ych beli o \u015brednicy 120 cm. Suszone i wst\u0119pnie osuszane siano z mieszanki paszowej s\u0142u\u017cy jako pokarm dla zwierz\u0105t. Wybieraj\u0105c mieszank\u0119 paszow\u0105 nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 gatunki wp\u0142ywaj\u0105ce na smak mleka i sera. Kiedy mieszanka traci na jako\u015bci i plonowaniu w wyniku ci\u0105g\u0142ego koszenia, wtedy dzia\u0142ka jest nawo\u017cona i\u00a0 obsiewana ponownie. Taka regeneracja przeprowadzana jest co 6-8 lat.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"WordSection2\">\n<p>Poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 paszy zielonej produkowana jest w alejkach sadu, ma tam miejsce znaczne zag\u0119szczenie gruntu. Zabiegi agrotechniczne pozwalaj\u0105 temu zapobiega\u0107, np. spulchnianie gleby poprzez zastosowanie g\u0142\u0119bosza przemieszczaj\u0105cego materia\u0142 organiczny do gleby i w ten spos\u00f3b zapewniaj\u0105c odpowiednie pod\u0142o\u017ce do wzrostu ro\u015blin pastewnych. Z uwagi na suche warunki lokalne, w mieszankach paszowych cz\u0119sto stosuje si\u0119 owies. Karma sk\u0142ada si\u0119 wi\u0119c z pasz w\u0142\u00f3knistych. Wa\u017cne jest, by w ci\u0105gu roku utrzymywa\u0107 sta\u0142\u0105 jako\u015b\u0107 paszy, jak r\u00f3wnie\u017c ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 pokrywy zielonej w sadzie. Mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 zmianuj\u0105c siew odpowiednio w alejkach parzystych i nieparzystych sadu, dzi\u0119ki czemu nie obci\u0105\u017camy ich nadto w tym samym czasie. Przy zastosowaniu tej metody rotacyjnej, powt\u00f3rny zasiew jest wymagany jedynie na ok. 10% obszaru w ci\u0105gu roku.<\/p>\n<p><strong>Zapewnianie bior\u00f3\u017cnorodno\u015bci dla zwi\u0119kszenia produkcji<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"WordSection3\">\n<p>Kolejn\u0105 zalet\u0105 du\u017cej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci gatunk\u00f3w jest r\u00f3\u017cny okres ich kwitnienia i zbior\u00f3w, dzi\u0119ki czemu okres produkcji surowca si\u0119 wyd\u0142u\u017ca. Zosta\u0142o to odnotowane jako zaleta r\u00f3wnie\u017c przez innych rolnik\u00f3w \u2013 cz\u0142onk\u00f3w Sieci RAIN w ramach projektu AFINET, np.\u00a0 w Portugalii, kraju o bardzo zr\u00f3\u017cnicowanych warunkach klimatycznych. Pozwala to r\u00f3wnie\u017c utrzyma\u0107 stabilno\u015b\u0107 prac wykonywanych manualnie przez rolnika oraz lepsz\u0105 organizacj\u0119 logistyczn\u0105. Dzikie drzewa owocowe (np. czere\u015bnia, \u015bliwa wi\u015bniowa, morwa) naturalnie rozprzestrzeniane i samodzielnie regeneruj\u0105ce si\u0119, s\u0105 uprawiane ze wzgl\u0119du na bardzo dobre przystosowanie do relatywnie suchych warunk\u00f3w lokalnego klimatu, a tak\u017ce rozszerzaj\u0105 one ofert\u0119 smak\u00f3w produkowanych syrop\u00f3w.<\/p>\n<\/div>\n<p>Plantacja drzew iglastych mieszanych gatunk\u00f3w r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni wiele funkcji. Po\u015br\u00f3d nich znajduj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi: jod\u0142a srebrzysta, jod\u0142a zwyczajna, \u015bwierk, sosna czarna, modrzew, sosna zwyczajna i himalajska. Sosna himalajska (<em>Pinus wallichiana<\/em>) poprawia warunki do wzrostu innych drzew z gatunku sosny poprzez zakwaszanie gleby, a tak\u017ce zapewnia schronienie na farmie. Rozdrobniony materia\u0142 pochodz\u0105cy z przycinki ga\u0142\u0119zi drzew stosowany jest do zakwaszenia gleby i jej wzbogacenia. Tutaj rosn\u0105 drzewka wykorzystywane na \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia, uprawiane s\u0105 jagody i grzyby (Rys. 6). W sosnowym lesie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kolonie pszcz\u00f3\u0142 i innych owad\u00f3w zapylaj\u0105cych.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3332 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_6_0.jpg\" alt=\"\" width=\"549\" height=\"913\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_6_0.jpg 549w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_6_0-180x300.jpg 180w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_6_0-117x195.jpg 117w\" sizes=\"(max-width: 549px) 100vw, 549px\" \/><\/p>\n<p>Rys. 6: Zbi\u00f3r grzyb\u00f3w z lasu sosnowego (zdj\u0119cie:\u00a0 B. Kulcs\u00e1r)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na polach uprawnych rolnicy uprawiaj\u0105 owies, przechowywany w belach dla zwierz\u0105t. Po letnich zbiorach, rolnik obsiewa pole rzodkwi\u0105 i rzepakiem pastewnym, a nast\u0119pnie, wiosn\u0105, mieszank\u0105 ro\u015blin pastewnych. Po jesiennym wysiewie, rolnik m\u00f3g\u0142by skosi\u0107 mieszank\u0119 ro\u015blin pastewnych z owsem w styczniu, co jest bardzo rzadkie w klimacie kontynentalnym (Rys. 7). Mo\u017ce ona zosta\u0107 skoszona i s\u0142u\u017cy\u0107 jako karma lub, je\u015bli pozwala na to temperatura, zmro\u017cona pasza przechowywana jest w balach i pozostaje \u015bwie\u017ca przez 3-4 tygodnie. Zim\u0105 jednak, na niezamarzni\u0119tej ziemi, zaleca si\u0119 u\u017cywanie lekkich maszyn do zbior\u00f3w lub zaczekanie a\u017c ziemia zamarznie, by nie spowodowa\u0107 zniszcze\u0144.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_3340\" style=\"width: 901px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-3340\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-3340 size-full\" src=\"http:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0.jpg\" alt=\"\" width=\"891\" height=\"535\" srcset=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0.jpg 891w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0-300x180.jpg 300w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0-768x461.jpg 768w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0-620x372.jpg 620w, https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2020\/01\/af_in_action_article_1_pic_7_0-195x117.jpg 195w\" sizes=\"(max-width: 891px) 100vw, 891px\" \/><p id=\"caption-attachment-3340\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 7: K\u0142osy owsa w styczniu (zdj\u0119cie:\u00a0 B. Kulcs\u00e1r)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div class=\"WordSection1\">\n<p>Poniewa\u017c struktura zasiewu i mieszanka zb\u00f3\u017c nie s\u0105 dostosowane do konwencjonalnych technik rolniczych i ogrodniczych, mechanizacja r\u00f3wnie\u017c wymaga w tym wypadku zastosowania specjalnych rozwi\u0105za\u0144. Stosowane maszyny to traktor, siewnik (i rozpulchniacz), brona talerzowa, kultywator, rozrzutnik nawozu, kosiarka czo\u0142owa, zgrabiarka pokosowa i prasa do belowania, czasami jednak wykorzystuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c prac\u0119 koni. Jak m\u00f3wi rolnik, ma\u0142e i \u015bredniej wielko\u015bci narz\u0119dzia odpowiednie do uprawy w alejkach s\u0105 trudne do znalezienia, a w wielu przypadkach starsze maszyny okazuj\u0105 si\u0119 du\u017co bardziej niezawodne. W niekt\u00f3rych pracach wykorzystywane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c maszyny skonstruowane przez rolnika.<\/p>\n<\/div>\n<p>Warto przeczyta\u0107:<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.valahatanya.hu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">www.valahatanya.hu<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-content\/uploads\/2021\/05\/valaha-tanya-_wielofunkcyjne_gospodarstwo_ekologiczne_stosujace_rozwiazania_rolno-lesne_na_wegrzech.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">Zobacz ten artyku\u0142 w formacie PDF<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0Andrea Vityi and Bal\u00e1zs Kulcs\u00e1r W 2012 roku Bal\u00e1zs Kulcs\u00e1r (in\u017cynier) i\u00a0 Andrea Zork\u00f3czy (ksi\u0119gowy) przeprowadzili si\u0119 z miasta \u00c9rd na obrze\u017ca wioski V\u00e9rtesacsa na Wegrzech. Za\u0142o\u017cyli tam rodzinn\u0105 farm\u0119 na 12 hektarach ziemi (Rys. 1). Sukces farmy opiera si\u0119 na po\u0142\u0105czeniu zasad agrole\u015bnictwa, permakultury i uprawy ekologicznej z du\u017c\u0105 dawk\u0105 entuzjazmu oraz technicznej i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9118,"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/9106\/revisions\/9118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/agroforestrynet.eu\/afinet\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}